ತುಳುನಾಡ ಕೆಡ್ಡಸ ಪರ್ಬ: ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಮದಿಮಲ್ ಆಪಿನ ಪೊರ್ಲು

1. ಪೀಠಿಕೆ (Introduction)

ತುಳುನಾಡ್ ದೈವ ದೇವೆರೆನ ಮಣ್ಣ್. ಮುಲ್ಪದ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ದೇವೆರ್. ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ 'ಕೆಡ್ಡಸ' (Keddasa) ಪಂಡ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬ. ಉಂದೆನ್ 'ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ' ಪಂಡ್‍ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ಜನಕ್ಲೆನ ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿ ತಾಯಿ (Bhoomi Devi) ಮದಿಮಲ್ ಆಪಿನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಋತುಮತಿ ಆಪಿನ ಸಮಯ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪರ್ಬನ್ ಭೂಮಿದ ಫಲವತ್ತತೆದ ಪರ್ಬ ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಈ ಪರ್ಬ ಬರ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲ ಮುಗಿದ್, ಸುಗ್ಗಿ ಬೆನ್ನಿದ (Summer crop) ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಮಯ ಉಂದು.

Keddasa is a unique festival in Tulunadu where Mother Earth is believed to attain puberty/menstruation. It marks the preparation for the summer harvest and is a celebration of fertility and nature.

2. ಕೆಡ್ಡಸದ ಸಮಯ (Timing)

ತುಳು ಪಂಚಾಂಗದ 'ಪೊನ್ನಿ' (Ponny) ಅತ್ತ್ಂಡ 'ಪುಯಿಂತೆಲ್' ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅಕೇರಿದ ದಿನಕುಲೆಡ್ ಕೆಡ್ಡಸ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಪರ್ಬ ಒಟ್ಟು ಮೂಜಿ ದಿನ ನಡಪುಂಡು:

ದಿನ (Day)	ಪುದರ್ (Name)	ವಿವರಣೆ (Description)
1ನೇ ದಿನ	ಕೆಡ್ಡಸ (Keddasa)	ಪರ್ಬದ ಸುರು. ಭೂಮಿಗ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊರ್ಪುನ ದಿನ.
2ನೇ ದಿನ	ನಡು ಕೆಡ್ಡಸ (Nadu Keddasa)	ರಡ್ಡನೇ ದಿನ. ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿ.
3ನೇ ದಿನ	ಕಡೆ ಕೆಡ್ಡಸ (Kade Keddasa)	ಅಕೇರಿದ ದಿನ. ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗ್ 'ಎಣ್ಣೆ ಬೊಲ್ಪು' ಮಲ್ಪುನ ದಿನ.

"ಸೋಮವಾರ ಕೆಡ್ಡಸ, ಮುಟ್ಟುವೆ ಅಂಗಾರೆ ನಡು ಕೆಡ್ಡಸ, ಬುಧವಾರ ಬಿರಿಪುನೆ"
(ಪ್ರಾಚೀನ ತುಳು ಪಾಡ್ದನ - ದಿನ ಬದಲಾಪುಂಡು)

3. ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಷೇಧ (Rituals & Prohibitions)

ಮಣ್ಣ್ ಕಡಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ (No Digging)

ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಋತುಮತಿ ಆದ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮಯ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ದಾವರ, ಈ ಮೂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ನೋವು ಮಲ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.

• ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ: ನಯರ್ (Plough) ಪತೊಂದು ಕಂಡೊಗು ಜಪ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ.
• ಗುದ್ದರೆ ಬಲ್ಲಿ: ಗುದ್ದಲಿ, ಪಾರೆ ಪತೊಂದು ಮಣ್ಣ್ ಕಡಯೆರೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒಡ್ಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ಈ ಸಮಯಡ್ ರೈತರು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸನ್ ಉಂತಾದ್, ಭೂಮಿಗ್ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಎಣ್ಣೆ ಬೊಲ್ಪು (Enne Bolpu Ritual)

'ಕಡೆ ಕೆಡ್ಡಸ'ದಾನಿ (ಮೂಜಿನೇ ದಿನ) ಬೊಲ್ಪುಗು ಇಲ್ಲದ ಹಿರಿಯ ಪೊಂಜೊವು (ಅಪ್ಪೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಜ್ಜಿ) ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಎದುರು ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನು: ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಎದುರುದ ಜಾಗೆನ್ ಅಂಬಿ (Cow dung) ಪೂಜಿದ್ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡುನು: ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗ್ ತಾರೆದ ಎಣ್ಣೆ (Coconut oil), ಸೀಗೆಕಾಯಿ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಕುಮ ಪಾಡ್‍ದ್ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಸ್ನಾನ ಮಲ್ಪಾವೆರ್. ಮದಿಮಲ್ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಎಂಚ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ಮೀಯಾವೆರಾ, ಅಂಚನೆ ಭೂಮಿಗ್ಲಾ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂದು.

4. ಕೆಡ್ಡಸದ ವಿಶೇಷ ತಿಂಡಿ (Special Food)

ಕೆಡ್ಡಸದ ಸಮಯಡ್ ಶರೀರೊಗು ಉಷ್ಣ (Heat) ಕೊರ್ಪಿನ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ಪೆರ್.

ಕುಡು ಅರಿ (Kudu Ari)

ಕುಡು (Horse gram), ಅರಿ (Rice), ಕಡ್ಲೆ (Peanut), ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಬರಿನ್ (Dry coconut) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್‌ದ್ (Dry roast) ಉಪ್ಪು ಖಾರ ಪಾಡ್‍ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಕೆಡ್ಡಸದ ಚಳಿಕ್ ಈ ತಿಂಡಿ ಶರೀರೊಗು ಎಡ್ಡೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

ಸರ್ನಡ್ಡೆ (Sarnadde)

ಕಡೆ ಕೆಡ್ಡಸದಾನಿ 'ಸರ್ನಡ್ಡೆ' ಪನ್ಪಿನ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಕಡುಬು (Steamed rice cake) ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಅರಿ, ಬೆಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗ್ ನೈವೇದ್ಯ ದೀಪೆರ್.

5. ಕೆಡ್ಡಸದ ಬೋಂಟೆ (The Hunt)

ದುಂಬುದ ಕಾಲಡ್ ಕೆಡ್ಡಸದ ಸಮಯಡ್ 'ಕೆಡ್ಡಸ ಬೋಂಟೆ' (Hunting) ಪೋಪಿನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಊರುದ ಅರಸು ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದು ಪಂಜಿ, ಉದ್ರೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಾಡ್ ಕೋರಿನ್ ಪತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಕೃಷಿಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

Note: Hunting is minimal now due to laws, but the tradition is observed symbolically or through community gatherings and food.

6. ಮುಕ್ತಾಯ

ಕೆಡ್ಡಸ ಪರ್ಬ ಕರೀತ ಬೊಕ್ಕ 'ಸುಗ್ಗಿ' (Suggi) ಬೆನ್ನಿದ ಕೆಲಸ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊರ್ದು, ಬೊಕ್ಕ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಕೃಷಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ ಬುಲೆ ಎಡ್ಡೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ನಮಕ್ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌರವನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.